جایگاه ما در انتخابات کانادا، قدرت خیابانی ایرانیان در کانادا؛ از صدها هزار نفر در تورنتو، ونکوور، و مونترال، تا دهها هزار نفر در سایر شهرهای کانادا
Kiosk.Toronto@
گاهی قدرت واقعی یک جامعه را نه در فرمهای سرشماری، بلکه در خیابان میشود دید.
و اگر قرار باشد از همین زاویه به جامعه ایرانی کانادا نگاه کنیم، یکی از روشنترین تصاویر، موج تجمعات سراسری فوریه ۲۰۲۶ است؛ جایی که حضور ایرانیان و حامیانشان در چند شهر مهم کانادا، توجه رسانهها، پلیس و فضای سیاسی را جلب کرد.
● اعداد مهمی که باید درشت دیده شوند
☆ تورنتو: حدود ۳۵۰٬۰۰۰ نفر
در شمال یورک و تورنتو، رسانههای کانادایی به نقل از پلیس گزارش کردند که بیش از ۳۵۰ هزار نفر در تظاهرات بزرگ حمایت از مردم ایران شرکت کردند. این عدد آنقدر بزرگ بود که همان موقع بهعنوان یکی از مهمترین تجمعات ایرانیان خارج از کشور در کانادا توصیف شد.
☆ ونکوور: حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر
در ونکوور نیز پلیس ونکوور و گزارشهای رسانهای از حضوری در حد ۵۰ هزار نفر خبر دادند. CityNews هم نوشت که پلیس ونکوور در همان روز، ۵۰ هزار نفر را در یک پارک محلی برآورد کرده است.
☆ هلیفکس: هزاران نفر
در هلیفکس، یک رسانه محلی از بیش از ۲۰۰ نفر در تجمع همبستگی خبر داد. عدد هلیفکس در مقایسه با تورنتو و ونکوور کوچکتر است، اما از این جهت مهم است که نشان میدهد که دامنه همگرایی فقط به شهرهای اصلی محدود نبوده و به استانهای آتلانتیک هم رسیده است.
■ عدم انعکاس رسانه های انگلیسی زبان، باعث دور ماندن اطلاعات این جستجوی شیپورچی شده ( و این وظیفه ایرانیان آن شهرها را سنگین تر میکنه تا گفتگوهای بیشتری با آن رسانه ها برای منعکس کردن واقعیتها داشته باشند)
■ شهرهایی که تجمع داشتند، اما عدد رسمی قطعی در جستوجوی فعلی پیدا نشد :
● مونترال
برای مونترال، تجمع های بسیار گسترده ای هر هفته، و رسانهها هم از تجمعهای «چندین هزار نفری» در فضای اعتراضی آن روزها خبر دادهاند، اما در جستوجوی فعلی عدد نهایی رسمیِ پلیس برای روزهای تجمع پیدا نشد.
● کلگری
برای کلگری هم گزارشهای رسانهای میگویند تجمعهای قابل توجهی برگزار شده و پلیس از «well-attended rallies» صحبت کرده، اما متاسفانه باز هم عدد نهایی و رسمیِ قابل استناد برای همان روز مستندسازی نشده.
● اتاوا
درباره اتاوا نیز در گزارش CityNews اشاره شده که پلیس از تجمعهای «خوبحضور» در ماههای اخیر خبر داده، اما عدد قطعی و رسمی منتشر نشده است.
■ این اعداد چه چیزی را ثابت میکنند؟
● این اعداد یک چیز را خیلی روشن نشان میدهند:
☆ جامعه ایرانی کانادا فقط جمعیت نیست؛ ظرفیت بسیج و جمع کردن مردم را دارد.
☆ وقتی در تورنتو عدد به حدود ۳۵۰ هزار نفر میرسد و در ونکوور به حدود ۵۰ هزار نفر، دیگر بحث فقط یک جامعه پراکنده مهاجر نیست. این اعداد نشان میدهند که ایرانیان و حامیان آنها توانستهاند در کانادا یک موج همصدایی عمومی بسازند.
☆ و از نظر سیاسی، همین نکته مهمتر از آمار خام سرشماری است. چرا؟ چون در انتخابات، همیشه این سؤال مطرح است که:
☆ چه کسی میتواند آدمها را از خانه بیرون بیاورد؟
☆ چه کسی میتواند حول یک مطالبه، مشارکت بسازد؟
☆ تجمعات فوریه ۲۰۲۶ نشان داد که در موضوع ایران، جامعه ایرانی کانادا میتواند چنین کاری بکند.
☆ آیا این اعداد، معادل جمعیت ایرانیان هر شهر هستند؟
نه. و این نکته باید صریح گفته شود.
● تعداد شرکتکنندگان در تظاهرات را نباید معادل جمعیت ایرانیان آن شهر در نظر گرفت، چون:
☆ بخشی از شرکتکنندگان ممکن است از شهرهای اطراف آمده باشند،
☆ بخشی ممکن است غیرایرانی و حامی این حرکت بوده باشند،
☆ و در مقابل، بسیاری از ایرانیان آن شهر هم ممکن است در تظاهرات شرکت نکرده باشند.
● پس این اعداد، آمار جمعیت نیستند؛
بلکه آمار ظرفیت همگرایی سیاسی هستند.
و برای تحلیل انتخاباتی، گاهی همین ظرفیت از خودِ جمعیت خام مهمتر است.
● این همگرایی چه معنایی برای انتخابات کانادا دارد؟
☆ اگر این همگرایی فقط در خیابان بماند، اثرش محدود است.
☆ اما اگر به رأی، مطالبهگری و سازماندهی انتخاباتی تبدیل شود، میتواند در بعضی حوزههای رقابتی اثر بگذارد.
■ در کانادا، انتخابات با اختلافهای چند هزار رأی هم جابهجا میشود. بنابراین جامعهای که بتواند :
☆ آدمها را بسیج کند،
☆ حول چند خواسته روشن، همصدا شود،
و آن انرژی را به مشارکت سیاسی ترجمه کند،
☆ میتواند در بعضی حوزهها به یک بلوک اثرگذار انتخاباتی تبدیل شود.
■ پیشنهاد عملی برای بالا بردن اثرگذاری ایرانیان در انتخابات :
● بهجای تلاش برای یکدست کردن همه روی یک حزب، مسیر مؤثرتر این است که جامعه ایرانی روی چند مطالبه مشترک متحد شود، مثل:
☆ امنیت جامعه ایرانی در کانادا،
☆ مقابله با ارعاب فرامرزی،
☆ شفافیت احزاب درباره سیاست کانادا در قبال ایران، و حمایت مؤثر از حقوق و امنیت ایرانیان کانادا.
بعد از آن، این همگرایی باید به چند ابزار عملی تبدیل شود:
☆ ثبتنام رأیدهندگان،
☆ مشارکت در رأیگیری زودهنگام،
☆ حضور در town hallها،
و مطالبهگری مستقیم از نامزدها و نمایندگان.
● اگر چنین ترجمهای از خیابان به صندوق رأی اتفاق بیفتد، جامعه ایرانی کانادا میتواند از یک قدرت اجتماعی، به یک قدرت سیاسی واقعی تبدیل شود.
■ نکته پایانی درباره آمار رسمی کانادا
☆ اطلاعات مرکز آمار کانادا برای سنجش وضعیت امروز جامعه ایرانی، کافی و بروز و آپدیت نیست.
☆ آخرین تصویر جامع سراسری که فعلاً میشود به آن استناد کرد، سرشماری ۲۰۲۱ است؛ یعنی دادهای که طبیعتاً مهاجرتها، تغییرات جمعیتی و تحولات سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ را بهطور کامل نشان نمیدهد. بنابراین این آمار، مبنای رسمیِ قدیمی است، نه تصویر کاملِ امروز.
■ با این حال، بر پایه همین داده های رسمی آمار کانادا در ۲۰۲۱، جمعیت ایرانی/ پرشینتبار کانادا ، حدود ۲۸۰٬۸۰۵ نفر گزارش شده است.
● این عدد از جمع ۲۰۰٬۴۶۵ نفر Iranian و ۸۰٬۳۴۰ نفر Persian به دست میآید.
■ لیست شهرها و کانونهای مهم بر پایه داده رسمی ۲۰۲۱ :
☆ تورنتو: ۳۴٬۵۷۵
☆ مونترال: ۱۶٬۰۲۵
☆ ریچموندهیل: ۱۴٬۵۸۰
☆ ونکوور: ۸٬۹۰۰
اتاوا: ۵٬۷۳۵
☆ کوکیتلام: ۵٬۷۵۵
☆ کلگری: ۵٬۵۶۵
☆ نورث ونکوور: ۴٬۹۳۵
☆ ادمونتون: ۲٬۸۷۵
این لیست هنوز تنها چارچوب رسمی و سراسری قابل اتکاست، اما واضح است که واقعیت ۲۰۲۶ از این تصویر قدیمیتر جلوتر رفته است.
پیام امروز
قدرت واقعی جامعه ایرانی کانادا فقط در عدد سرشماری نیست؛ در این است که توانسته دهها هزار و در بعضی جاها صدها هزار نفر را به خیابان بیاورد.
اگر این همگرایی به رأی و مطالبهگری منظم تبدیل شود، وزن ایرانیان کانادا در سیاست این کشور میتواند بهمراتب بیشتر از چیزی باشد که امروز در آمارهای قدیمی دیده میشود.
منابع
منبع اصلی تظاهرات و اعداد پلیس
CityNews / Global News ، گزارش پلیس از حدود ۳۵۰ هزار نفر در تورنتو و ۵۰ هزار نفر در ونکوور، و اشاره به تجمعهای قابل توجه در شهرهای دیگر
منبع تکمیلی محلی
The Signal Halifax ، گزارش بیش از ۲۰۰ نفر در تجمع هلیفکس
منبع رسمی جمعیتی
Statistics Canada ، دادههای سرشماری ۲۰۲۱ برای Iranian / Persian origin در کانادا و شهرها. (بر پایه آخرین تصویر جامع رسمی موجود)
.