🔹 پشتپرده موج تئوریهای توطئه در شبکههای اجتماعی کانادا
با وجود اینکه بسیاری از کاربران کانادایی هر روز در معرض محتوای توطئهآمیز قرار میگیرند، پژوهش تازهای نشان میدهد منشأ اصلی این محتوا بسیار محدودتر از آن چیزی است که تصور میشود.
پژوهشگران مرکز رصد اکوسیستم رسانهای کانادا با بررسی بیش از ۱۴ میلیون پست منتشرشده بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ در شبکههایی مانند تیکتاک، ایکس، اینستاگرام و بلواسکای به نتیجهای قابلتأمل رسیدند: تنها حدود ۱۰۰ کاربر بسیار فعال، نزدیک به ۷۰ درصد کل محتوای توطئهآمیز را تولید کردهاند.
🔹 چه نوع ادعاهایی بیشترین انتشار را دارند؟
تمرکز اصلی این محتواها بر ادعاهای ضدنهادی بوده است؛ از جمله:
اغراق یا دستکاری تهدیدهای بهداشتی برای کنترل جامعه
القای آموزش «ایدئولوژیهای افراطی» در مدارس
تبانی رسانههای جریان اصلی با نخبگان سیاسی
نکته مهم اینجاست که آگاهی عمومی از این ادعاها بالاست، اما باور واقعی به آنها بسیار محدودتر است. با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که حتی اقلیتهای کوچک هم میتوانند اثرات اجتماعی بزرگی ایجاد کنند.
🔹 نقش اینفلوئنسرها و پلتفرمها
طبق یافتهها، بیش از ۸۷ درصد محتوای توطئهآمیز توسط اینفلوئنسرها تولید شده و تقریباً همین میزان تعامل (لایک و بازدید) را هم به خود اختصاص داده است.
در میان پلتفرمها، شبکه ایکس بیشترین سهم از تعامل را دارد، اما تیکتاک نشان داده که یک ویدئوی واحد میتواند بهاندازه دهها پست در سایر شبکهها اثرگذار باشد.
🔹 مرز باریک نقد و بیاعتمادی
پژوهشگران تأکید میکنند نقد نهادهای عمومی بخشی از دموکراسی سالم است، اما زمانی که ادعاهای بدون شواهد با الگوریتمهای تشویقکننده تعامل ترکیب میشوند، اعتماد عمومی بهتدریج فرسوده میشود؛ موضوعی که میتواند پیامدهای بلندمدت اجتماعی و اقتصادی داشته باشد.
درک اینکه چگونه محتوا، اعتماد و رفتار اجتماعی را شکل میدهد، امروز فقط یک موضوع آکادمیک نیست؛ برای بیزینسهایی که با جامعه ایرانیان کانادا کار میکنند، یک مزیت رقابتی واقعی است.