مصرف الکل در میان جوانان کانادایی در سالهای اخیر به شکل قابل توجهی پایین آمده و دادههای رسمی نشان میدهد این افت فقط یک نوسان کوتاهمدت نیست. Statistics Canada در مطالعه جدید خود گزارش کرده که سهم افرادی که در ۱۲ ماه گذشته اصلاً الکل مصرف نکردهاند، از ۲۳ درصد در سال ۲۰۱۵ به ۲۹ درصد در سال ۲۰۲۴ رسیده است. همزمان، در میان بزرگسالانی که هنوز الکل مصرف میکنند، سهم کسانی که کمتر از ماهی یکبار مینوشند هم از ۲۰ درصد به ۲۷ درصد افزایش یافته است.
✔️ در گروه سنی ۱۸ تا ۳۴ سال، افت مصرف از بقیه گروهها محسوستر بوده است. Statistics Canada در گزارش روزانه خود گفته کاهش دفعات نوشیدن در کل بزرگسالان، عمدتاً توسط همین گروه سنی هدایت شده است. به بیان ساده، اگر امروز الکل در کانادا کمتر از گذشته مصرف میشود، بخش بزرگی از این تغییر از سمت جوانترها آمده است.
✔️ طبق همان دادهای که در بنر دیده میشود، مصرف الکل در مردان ۱۸ تا ۳۴ سال از ۸۷.۹ درصد در ۲۰۱۵ به ۷۶.۶ درصد در ۲۰۲۴ رسیده و در زنان همین گروه سنی هم از ۸۲.۴ درصد به ۷۶.۴ درصد کاهش پیدا کرده است. این یعنی فاصله بین زنان و مردان جوان در این شاخص تقریباً از بین رفته، اما افت در مردان شدیدتر بوده است. این اعداد با روند کلی رسمی Statistics Canada همراستا هستند که از افزایش غیرنوشندگان و کاهش دفعات مصرف خبر میدهد.
✔️ حالا سؤال اصلی این است که چرا این اتفاق افتاده؟ بخشی از پاسخ، به تغییر نگاه به سلامت برمیگردد. CCSA در «راهنمای کانادا درباره الکل و سلامت» تأکید میکند که هر کاهش در مصرف میتواند ریسکهای سلامت را پایین بیاورد و از ۶ نوشیدنی استاندارد در هفته به بالا، ریسک مشکلات سلامت بهصورت فزاینده بالا میرود. همین نهاد از سال ۲۰۲۳ پیام «کمتر نوشیدن بهتر است» را به شکل گسترده وارد فضای عمومی کرده است. بنابراین یکی از محتملترین دلایل این افت، بالاتر رفتن آگاهی عمومی نسبت به ضررهای الکل و پایین آمدن اعتبار فرهنگیِ این تصور قدیمی است که نوشیدنِ کمخطر یا مفید است.
✔️ بخش دیگری از ماجرا به سبک زندگی و وضعیت روانی نسل جوان برمیگردد. CAMH میگوید الکل یک ماده تضعیفکننده است که روی تفکر، رفتار، تنفس و ضربان قلب اثر میگذارد. همین مرکز همچنین یادآوری میکند که جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال بیشتر از هر گروه سنی دیگری در معرض مشکلات سلامت روان و اختلالات مصرف مواد قرار دارند. از این زاویه، میشود استنباط کرد که بخشی از نسل جوان امروز، بهجای نگاه تفننیِ قدیمیتر به الکل، آن را در چارچوب فشار روانی، خواب، خلقوخو و کارکرد روزمره بازبینی میکند. این بخش یک استنباط تحلیلی است، اما روی دادههای رسمی سلامت روان و پیامهای تخصصی حوزه اعتیاد تکیه دارد.
✔️ عامل مهم دیگر، فشار مالی است. دادههای رسمی Statistics Canada نشان میدهد قیمت نوشیدنیهای الکلی چه در فروشگاهها و چه در مکانهای دارای مجوز سرو، در سال اخیر بالاتر رفته است؛ برای نمونه، قیمت نوشیدنیهای الکلی در مراکز دارای مجوز در مقایسه سالانه ۳.۴ درصد رشد داشته و قیمت نوشیدنیهای الکلی خریداریشده از فروشگاهها هم در دادههای CPI همچنان بالاتر از سال قبل گزارش شده است. این لزوماً به تنهایی ثابت نمیکند که جوانان به همین خاطر کمتر مینوشند، اما یک استنباط منطقی و قوی این است که در شرایط فشار هزینه زندگی، الکل برای بخشی از جوانان از «عادت اجتماعی» به «هزینه قابل حذف» تبدیل شده باشد.
✔️ این افت مصرف چه نقش مثبتی در حال و آینده جوانان دارد؟ نخست، از نگاه سلامت عمومی، کمتر نوشیدن یعنی ریسک پایینتر برای طیفی از مشکلات جسمی و اجتماعی. CCSA در گزارش نهایی خود میگوید مصرف الکل با طیف بزرگی از آسیبها همراه است و محدود کردن مصرف میتواند خطر بسیاری از آنها را پایین بیاورد. همین گزارش بهطور مشخص میگوید دوری از مستی احتمال خشونت مرتبط با الکل را کاهش میدهد. برای نسل جوان، مخصوصاً مردان جوان، این نکته مهم است چون خود CCSA تأکید میکند که برنامههای پیشگیری باید بهویژه روی جوانان و بهخصوص مردان جوان تمرکز داشته باشند.
✔️ از زاویه فردی هم CAMH توضیح میدهد که کاهش مصرف الکل میتواند با کاهش خستگی، بیخوابی و افت خلق همراه باشد، و مداخلههای کوتاهمدت برای کاهش مصرف حتی به کاهش آسیبها، مراجعات اورژانسی، روزهای بستری و هزینههای درمانی کمک میکند. CCSA هم در یکی از پاسخهای تحلیلی خود صراحتاً به بهتر شدن سلامت، خواب و حتی وزن با کمتر نوشیدن اشاره کرده است. بنابراین این روند میتواند برای جوانان به معنی خواب بهتر، تمرکز بیشتر، عملکرد پایدارتر و تصمیمگیری کمریسکتر باشد.
✔️ در سطح اجتماعی هم این تغییر میتواند مهم باشد. اگر بخشی از نسل جوان، معاشرت و تفریح را کمتر از قبل به الکل گره بزند، فضا برای مدلهای اجتماعی تازهتر باز میشود؛ مدلهایی که در آن هویت، انرژی، تناسباندام، سلامت روان و کنترل بیشتر روی سبک زندگی، جایگاه پررنگتری پیدا میکنند. این بخش بیشتر تحلیل جامعهشناختی است تا یک داده عددی مستقیم، اما با جهتگیری رسمی نهادهای سلامت و روند آماری موجود سازگار است.
✔️ در نهایت، افت تمایل به مصرف الکل در میان جوانان کانادایی را نباید فقط یک تغییر کوچک در سلیقه دانست. این میتواند نشانه یک جابهجایی نسلی باشد: نسلی که بخشی از آن، سلامت، تمرکز، پول و کیفیت زندگی را جدیتر از قبل در تصمیمهای روزمره دخالت میدهد. اگر این روند ادامه پیدا کند، اثر آن فقط در آمار نوشیدن دیده نمیشود؛ در شکل رابطه نسل جدید با بدن، کار، تفریح و آینده هم دیده خواهد شد.
■ پیام امروز
بعضی تغییرها در ظاهر کوچکاند، اما وقتی دقیقتر نگاه میکنی میبینی دارند یک زبان تازه برای زندگی میسازند. کمتر نوشیدن فقط حذف یک عادت نیست؛ برای بخشی از نسل جدید یعنی انتخاب آگاهانهتر، خرج کمتر برای چیزی که ضروری نمیبینند، و ترجیح دادن تمرکز، خواب، حال بهتر و کنترل بیشتر روی مسیر زندگی. خیلیها فقط عددها را میبینند، اما بعضیها زودتر متوجه میشوند که پشت این عددها، یک تغییر فرهنگی آرام در حال شکل گرفتن است.
■ منابع
Primary Source: Statistics Canada
مطالعه «Changes in alcohol consumption from 2015 to 2024» و The Daily
Analysis Source
Canadian Centre on Substance Use and Addiction (CCSA) / Expert & CAMH
Institutional Source: Statistics Canada
شاخص قیمت مصرفکننده و دادههای قیمت نوشیدنیهای الکلی